Słownik pojęć zegarmistrzowskich – hasła, które każdy miłośnik zegarków powinien znać.

Budowa zegarka: koronka – jakie spełnia funkcje ?

Często bywa tak, że wiedza na dany temat dla jednych jest „oczywistą oczywistością„, natomiast dla osób nie będących znawcami tego zagadnienia stanowi pewne novum. Podobnie jest w zegarmistrzostwie – osoby interesujące się czasomierzami swobodnie operują nomenklaturą z tej dziedziny, jednakże nie wszystkim jest ona dobrze znana.

Sytuacja taka dotyczy chociażby bardzo niewielkiego elementu umieszczanego najczęściej po prawej stronie koperty zegarka naręcznego, który to element posiada 99% czasomierzy, i to zarówno modele sprzed 150 lat, jak i te, które właśnie opuszczają linie produkcyjne.

Mowa oczywiście o koronce – najmniejszym elemencie pośród widocznych części zegarka – która odgrywa kluczową rolę podczas użytkowania i obsługi każdego czasomierza.

LANCO AIRVAC 6000

CYMA Conquistador Automatic - komplet z 1979 roku

Koronka to prawidłowe określenie używane przez znawców zegarmistrzostwa, Zegarmistrzów oraz osoby związane z branżą zegarkową. Mniej trafne lub nawet błędne określenia, z jakimi spotkałem się do tej pory, to „śruba”, „pokrętło” czy też „bolec”.

Koronki używane były już w zegarkach kieszonkowych produkowanych pod koniec XIX wieku, następnie wraz ze zmianą mody oraz nastaniem działań wojennych na początku XX wieku, zaczęły pojawiać się coraz liczniej modele naręczne, które zastępowały zegarki z dewizką, a koronka zmieniła umiejscowienie z godz. 12.00 na godz. 3.00.

Koronka zegarka po demontażu i odłączeniu od mechanizmu, z którym połączona jest wałkiem naciągu – na zdjęciu poniżej wraz z wałkiem naciągu –  wygląda tak:

Koronka zegarka 1

Natomiast sama koronka – bez wałka naciągu – wygląda tak:

Koronka zegarka 2Jaką rolę pełni koronka w zegarku ?

Powszechnie wiadomo, że koronka służy do nastawiania bądź też korygowania wskazań czasu każdego zegarka naręcznego lub kieszonkowego. Jednakże na tym jej rola się nie kończy, gdyż w zależności od funkcji w jakie wyposażony jest czasomierz, poprzez koronkę można nie tylko zmieniać położenie wskazówek, ale także np.:

(więcej…)

Czytaj dalej

Haute Horlogerie – co oznacza to pojęcie ?

Haute Horlogerie (wymowa: ot orlożeri) – określenie pochodzące z języka francuskiego, które oznacza dosłownie wielkie/doniosłe zegarmistrzostwo.

Pojęcie to używane jest w kontekście przedsiębiorstw tworzących wyjątkowe czasomierze, które wyposażone zostały w przełomowe, niezwykle trudne do stworzenia komplikacje konstrukcji mechanizmu. Krótko mówiąc, nie dotyczy to zegarków produkowanych masowo oraz powszechnie dostępnych, tylko są to egzemplarze projektowane i konstruowane w zaciszu atelier wybranych firm, z reguły tworzone ręcznie.

Haute Horlogerie 1

Najznakomitsze manufaktury świata od lat prezentują wspaniałe dzieła sztuki zegarmistrzowskiej, których stworzenie zajmuje często wiele lat. Ich  wyjątkowość polega na niezwykle wysokim poziomie skomplikowania budowy mechanizmu wyposażonego w rzadko spotykane funkcje bądź rozwiązania konstrukcyjne nazywane komplikacjami.

Tourbillon 2Tego typu czasomierze tworzone są w ściśle ograniczonej liczbie sztuk, a bardzo często jedynie jako pojedyncze egzemplarze. Stanowią one istotny wkład w rozwój tradycyjnego zegarmistrzostwa, ukazują zdolność manufaktury do tworzenia zegarków wyposażonych w nietuzinkowe rozwiązania konstrukcyjne, a także zachwycają kunsztem wykonania, artyzmem oraz wyjątkowym wzornictwem.

Oczywiście w ślad za bardzo wysokim poziomem wykonania oraz unikatowością idzie bardzo wysoka cena, jaką trzeba za tego typu dzieła mikromechaniki zapłacić. Są to produkty zdecydowanie dostępne dla nielicznych, a część z nich w ogóle nie jest przeznaczona na sprzedaż, a jedynie służy do celów pokazowych.

Zenith Academy Christophe Colomb 2

Haute Horlogerie to bowiem chęć stałego przekraczania granic, które wydawałoby się, iż są już niemożliwe do pokonania. To filozofia dążenia do perfekcji, tworzenia nie tyle zegarków, co dzieł sztuki zegarmistrzowskiej, które mają do zaoferowanie znacznie więcej, niż tylko pomiar czasu, gdyż stanowią dowód na kreatywność i niezwykłe umiejętności ich twórców.

(więcej…)

Czytaj dalej

Skala Tachometryczna – kiedy powstała i do czego służy?

Czasomierze wyposażone w komplikację konstrukcji mechanizmu w postaci chronografu często posiadają szereg dodatkowych funkcji, dzięki którym prócz pomiaru odcinków czasu mogą także dostarczać wielu cennych informacji. Jedną z takich funkcji jest TACHOMETR, czyli stała skala tachometryczna (tachymeter, tachymetre), która przyjmuje formę podziałki naniesionej na pierścień okalający kopertę lub umieszczona jest dookoła tarczy.

Omega Speedmaster 125 - tarcza

Tachometr w zegarku pełni dwie podstawowe funkcje:

  1. Służy do określenia średniej prędkości w km/h lub milach/h, z jaką porusza się dany obiekt na wyznaczonym dystansie, najczęściej jest to odcinek = 1 kilometrowi lub 1 mili.

  2. Umożliwia określenie wielkości godzinowej produkcji, czyli liczbę jednostek produktu stworzonych podczas godziny, w trakcie procesu produkcji.

Tachometr w praktyce – czyli jak korzystać ze skali tachometrycznej.

Odczytywanie informacji przy użyciu podziałki stałej skali tachometrycznej może początkowo wydawać się zadaniem dość skomplikowanym, jednakże w praktyce okazuje się, iż obsługa tego typu zegarka jest bardzo prosta. Należy jedynie pamiętać, iż do prawidłowego użycia czasomierza z tachometrem musimy zawsze dopilnować przed dokonaniem pomiaru, aby wskazówka sekundowa chronografu znajdowała się na godz. 12 w pozycji „spoczynku”.

1. Pomiar średniej prędkości.

Mając dystans od punktu A do punktu B, który wynosi 1 000 metrów, czyli 1 kilometr, możemy przy pomocy chronografu z tachometrem wyznaczyć średnią prędkość z jaką porusza się dany obiekt.

Gdy obiekt startuje w punkcie A – włączamy chronograf – START

Podczas trwania pomiaru wskazówka sekundnika stopera porusza się zgodnie z ruchem wskazówek zegarka odmierzając upływające sekundy.

Gdy obiekt dociera do punktu B – zatrzymujemy pomiar – STOP

Jeżeli pokonanie pojedynczego kilometra, czy też pojedynczej mili, wymaga 18 sekund, skala wskaże prędkość średnią równą odpowiednio 200 km/godz. bądź też 200 mil/godz.

Etapy opisanej powyżej oraz wskazanie ramienia sekundnika doskonale obrazuje film:

Obsługa chronografu w celu odczytywania wskazań skali tachometrycznej nie różni się w zasadzie od „standardowej” obsługi stopera podczas wykonywania pomiarów określonych odcinków czasu. Odczytu dokonuje się w bardzo prosty i czytelny sposób. W celu dokonania dokładnego pomiaru należy jedynie zwrócić uwagę na szczegółowość oraz dokładność wykonania podziałki skali tachometrycznej, gdyż oczywistym jest, że błędnie naniesiona skala będzie dawać złe wyniki.

(więcej…)

Czytaj dalej

Co to jest Chronograph z funkcją Flyback ?

Chronograf to prawdopodobnie jedna z najczęściej spotykanych i najbardziej popularnych komplikacji stosowanych w dziejach zegarmistrzostwa. Czasomierze umożliwiające bardzo dokładny pomiar odcinków czasu posiadają długą oraz ciekawą historię. Na przestrzeni lat genialni konstruktorzy i wielcy zegarmistrzowie stale udoskonalali wygląd, działanie i możliwości mechanicznych stoperów, dzięki czemu chronografy jakie znamy i powszechnie używamy obecnie różnią się diametralnie od swoich prekursorów.

Chronografy zmieniały przez lata nie tylko swój wygląd, ale także wzbogacane były o dodatkowe funkcje, które podnosiły ich poziom skomplikowania od strony technicznej, ale równocześnie zdecydowanie ułatwiały użytkownikowi wygodną obsługę i co najważniejsze, coraz bardziej precyzyjny pomiar czasu.

Jednym z tego typu udogodnień jest rzadko spotykana i wyrafinowana funkcja Flyback !

Jak to działa – czyli Chronograf z funkcją Flyback w praktyce

Standardowy chronograf posiada z reguły dwa pusher’y umiejscowione na godz 2.00 i na godz 4.00, które umożliwiają uruchomienie, zatrzymanie i wyzerowanie stopera.

Schemat obsługi standardowego chronografuWykonanie nowego pomiaru wiąże się z koniecznością trzykrotnego naciśnięcia przycisków: A – stop, B – zerowanie i ponownie A – start.

Chronograf z funkcją Flyback umożliwia
wykonane tych trzech etapów za jednym razem !

SEIKO "Monaco" Flyback CHRONOGRAPH
SEIKO „Monaco” Flyback CHRONOGRAPH

Oznacza to, iż używając jedynie przycisku „flyback”, którym najczęściej jest pusher na godzinie 4.00, możemy podczas włączonego stopera dokonywać wielokrotnie zerowania i wznowienia pomiaru jednym przyciskiem, bez przerywania pracy chronografu.

(więcej…)

Czytaj dalej

Co to jest Tourbillon? Poznaj historię i zobacz jak działa!

Trąba powietrzna uwięziona w czasomierzu mechanicznym !

Tajemniczo brzmiąca nazwa Tourbillon pochodzi z języka francuskiego i oznacza dosłownie: trąbę powietrzną. Trzeba przyznać, iż jest to dość trafne określenie, gdyż w zegarkach mechanicznych odnosi się do wychwytu oraz balansu czasomierza, które to umieszczone w specjalnej klatce, poruszają się w sposób przypominający właśnie spiralny ruch wykonywany przez wir powietrza obracający się z wielką siłą i prędkością.

LITHO pastJak działa Tourbillon ?

Klatka, w której umieszczony jest balans i wychwyt, zazwyczaj dokonuje pełnego obrotu dookoła własnej osi w ciągu 60 sekund, czyli podczas upływu minuty. Głównym celem stosowania tej dość skomplikowanej konstrukcji jest niwelowanie wpływu grawitacji na niesymetrycznie wyważone koło balansu i elementy wychwytu.

Inaczej ujmując, zadaniem Tourbillon’u jest wyrównanie błędów pozycyjnych chodu zegarka, co okazuje się szczególnie istotne jeśli zegarek pracuje w pozycji pionowej.

Tourbillon 1Samo działanie mechanizmów wyposażonych w Tourbillon nie jest wbrew pozorom takie skomplikowane, jednakże zaprojektowanie oraz skonstruowanie klatki Tourbillon jest zadaniem techniczne trudnym oraz wymagającym dużo precyzji, stanowiącym do dziś wyzwanie dla zegarmistrzów z wielu firm produkujących czasomierze mechaniczne.

(więcej…)

Czytaj dalej

ROTOMAT – do czego służy i czy warto go posiadać ?

Rotomat to urządzenie, które jest niezwykle przydatne dla osób posiadających co najmniej dwa czasomierze wyposażone w mechanizm z automatycznym naciągiem sprężyny napędowej, czyli znane pod nazwą – Automatic.

Działanie rotomatu jest bardzo proste:

Każde urządzenie posiada minimum jedno stanowisko, gdzie umieszcza się odpowiednio zabezpieczony czasomierz. Zegarek znajdujący się w rotomacie musi być dobrze osadzony, a rotomat najlepiej, aby był szczelnie zamknięty zanim urządzenie zostanie uruchomione.

Rotomat 1

Rotomat podłączany jest do gniazdka i zasilany elektrycznie. Włączenie rotomatu wiąże się z tym, iż mechanizm zegarka umieszczonego w wyznaczonym stanowisku rozpocznie proces nakręcania się poprzez wykonywanie obrotów wokół własnej osi. Zegarek, a tym samym również rotor, obraca się o 360 stopni w ustalonych cyklach, co powoduje systematyczne nakręcanie sprężyny napędowej.

Rotomat – idealne rozwiązanie i obowiązkowy zakup każdego kolekcjonera

Jak powszechnie wiadomo, zegarki automatyczne nie wymagają tyle uwagi i troski ze strony właściciela w kwestii bieżącego utrzymania pracy mechanizmu. Poprzez codzienne użytkowanie zegarka i ruchy ręką, jakie wykonuje właściciel każdego dnia, rotor poruszając się najczęściej w obu kierunkach, nakręca automatycznie sprężynę napędową, dzięki czemu czasomierz może wskazywać czas w zasadzie nieprzerwanie i nie wymaga systematycznego nakręcania manualnego.

A co w sytuacji, kiedy mamy kilka zegarków nakręcanych automatycznie
i nie jest możliwe użytkowanie wszystkich równocześnie ?

Właśnie w takiej sytuacji doskonałym rozwiązaniem, aby utrzymać pracę mechanizmu w ciągłym ruchu, pomimo, iż zegarek nie jest noszony, jest urządzenie o nazwie Rotomat.

(więcej…)

Czytaj dalej
  • 1
  • 2